ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒުގެ ޒައާމަތުގައި، ރާއްޖޭގެ ކުޅިވަރު ކުރިއެރުވުމަށްޓަކައި މުހިންމު ފިޔަވަޅެއް ވަނީ އަޅުއްވާފައެވެ. އެއީ ގައުމީ އެތުލީޓުންނަށް މަހަކު ދެމުން އައި 5،000 ރުފިޔާގެ އެލަވަންސް 7،000 ރުފިޔާއަށް ބޮޑުކުރުމެވެ. މިނިސްޓްރީ އޮފް ސްޕޯޓްސް، ފިޓްނަސް އެންޑް ރެކްރިއޭޝަން މެދުވެރިކޮށް ތަންފީޒުކުރަން ފެށި މި ނިންމުމަކީ، ގައުމީ ޓީމުތަކުގައި ގައުމަށްޓަކައި ގުރުބާނީތަކެއްވާ ކުޅުންތެރިންގެ އަގުވަޒަންކުރުމުގެ ގޮތުން އެޅުނު ވަރަށް ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުގައި ކުޅިވަރު އާއިލާއިން ބަލައިގަތެވެ.

ގިނަ ބަޔަކު ދެކޭގޮތުގައި، މި އެލަވަންސް ބޮޑުކުރުމަކީ ކުޅިވަރުގެ ދާއިރާގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ފަރާތްތަކަށް ލިބުނު ހަމަޖެހުމަކާއި، އިހުތިރާމަކާއި އަދި ކުޅިވަރު ތަރައްގީކުރުމަށް ސަރުކާރުން ދޭ އަހައްމިއްޔަތުކަން ހާމަކޮށްދިން ކަމެކެވެ.

އެހެންނަމަވެސް، ވޮލީބޯޅައިގެ އާއިލާގެ ތެރޭގައި މިކަން އޮތީ ތަފާތު ގޮތަކަށެވެ. ކުޅުންތެރިންނަށް ހިތްވަރު ދިނުމަށް ފެށި މި ކަންތައް މިހާރު ވެފައިވަނީ ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމަކަށެވެ. ކޯޗުންނާއި، ކުޅުންތެރިން އަދި ކުޅިވަރުގެ ތަޖުރިބާކާރުން އިންޒާރުދޭ ގޮތުގައި، ވޮލީބޯލް އެސޯސިއޭޝަން އޮފް މޯލްޑިވްސް (ވީއޭއެމް) އިން މި އެލަވަންސް ދިނުމުގައި ގެންގުޅޭ އުސޫލުތަކުގެ ސަބަބުން ގައުމީ ޓީމުގެ ބިންގާ ބަލިކަށިވުމުގެ ބިރު އެބައޮތެވެ.

ހިތްވަރު ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި މަޖުބޫރުކުރުވުން

މި މައްސަލައިގެ އަސްލަކީ ހަމައެކަނި ފަރިތަކުރުންތަކަށް ހާޒިރުވާ ނިސްބަތަށް ބަލައިގެން އެލަވަންސް ދިނުމަށް ގެންގުޅޭ ހަރުކަށި އުސޫލެވެ. ކުޅިވަރުގައި އަހުލާގާއި ސާބިތުކަމަކީ ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމަކަށް ވީނަމަވެސް، މިހާރު އޮތް ނިޒާމަކީ ކުޅުންތެރިންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ހާލަތަށް ރިއާޔަތްނުކޮށް އޮތް ނިޒާމެއް ކަމަށް ފާޑުކިޔާ ފަރާތްތަކުން ބުނެއެވެ.

ގައުމީ ޓީމުގެ ގިނަ ސީނިއާ ކުޅުންތެރިންނަކީ ހަމައެކަނި ކުޅިވަރުން އާމްދަނީ ހޯދާ ބައެއް ނޫނެވެ. އެއީ ވަޒީފާ އަދާކުރާ މީހުންނާއި، އާއިލާ ބަލަހައްޓާ ބަފައިންނާއި އަދި މާލެއިން ބޭރުގައި ތިބެގެން އަމިއްލަ ހަރަދުގައި ފަރިތަކުރުންތަކަށް އަންނަ މީހުންނެވެ.

“މި އެލަވަންސަކީ އަހަރެމެންނަށް އެހީތެރިވުމަށް ދޭ އެއްޗެއް، އަހަރެމެން ކޮންޓްރޯލް ކުރާކަށް ނޫން،” ސީނިއާ ކުޅުންތެރިއަކު ބުންޏެވެ. “އަހަރެމެންގެ އިހުލާސްތެރިކަން އެބައޮތް، އެކަމަކު އަހަރެމެންގެ އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމެއްވެސް އެބައޮތް. ހަގީގަތަށް ނުބަލައި ހުރިހާ ވަގުތަކު ހާޒިރުވާން މަޖުބޫރުކުރުމަކީ އަމަލީ ގޮތުން ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫން.”

ޓީމުގެ އޮނިގަނޑަށް އަންނަ ބަދަލު

މި އުސޫލުގެ ނަތީޖާ މިހާރުވެސް ދަނީ ފެންނަމުންނެވެ. ގައުމީ ޓީމަށް ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ހިދުމަތްކޮށްފައިވާ ސީނިއާ ކުޅުންތެރިން މަޑުމަޑުން ޓީމާ ދުރަށް ދަނީއެވެ. އެއީ ކުޅެން ބޭނުން ނުވާތީއެއް ނޫނެވެ. އެކަމަކު އުފެދިފައިވާ ނުތަނަވަސްކަމާއި އުސޫލުތައް ހުރި ގޮތުންނެވެ.

ހަމައެއާއެކު، ގައުމީ ޓީމުގެ ތެރެއަށް ކްލަބް ލެވެލްގެ ތަޖުރިބާ ނެތް ގިނަ އަދަދެއްގެ ޖޫނިއާ ކުޅުންތެރިން މިހާރު ވަނީ ވައްދާފައެވެ. ޒުވާން ކުޅުންތެރިން އުފެއްދުމަކީ މުހިންމު ކަމަކަށް ވީނަމަވެސް، ތަމްރީނު ކުރާ ޕޫލަކާއި ގައުމީ ސީނިއާ ޓީމަކާ ދެމެދު އޮންނަންޖެހޭ ފަރަގު މިހާރު އޮތީ އޮޅިފައި ކަމަށް ކޯޗުން ބުނެއެވެ.

“ގައުމީ ޓީމަކީ މިހާރު އެންމެ މަތީ ފެންވަރުގެ ޔުނިޓެއްގެ ގޮތުގައެއް ނޫން ފެންނަނީ. އެއީ ހުރިހާ ފެންވަރެއްގެ ކުޅުންތެރިން މަސްހުނިވެފައި އޮތް ތަމްރީނު ގްރޫޕެއް ފަދަ ތަނެއް. ސާފު މަގަކެއް، އޮނިގަނޑެއް ނުވަތަ ކުޅުމަށް ބަލައިގެން ކުޅުންތެރިން ހޮވާނެ ނިޒާމެއް ނެތް،” ސީނިއާ ކޯޗަކު ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރިއެވެ.

މީގެ ސަބަބުން ތަމްރީނުތަކުގެ ފެންވަރަށްވެސް ވަނީ އަސަރުކޮށްފައެވެ. ތަޖުރިބާގެ ތަފާތު ބޮޑުވުމުން، ބޭނުންވާ ފެންވަރުގައި ތަމްރީނުތައް ކުރިއަށް ގެންދަން އުނދަގޫވާކަމަށް ސީނިއާ ކުޅުންތެރިން ފާހަގަކުރެއެވެ.

ލީޑަޝިޕާއި ތަޖުރިބާ ގެއްލުން

ސީނިއާ ކުޅުންތެރިން ބާކީކުރުމުގެ ނަތީޖާ ވަރަށް ހިތްދަތިވާނެ ކަމަށް ކޯޗުން އިންޒާރުދެއެވެ. ސީނިއާ ކުޅުންތެރިންނަކީ ހަމައެކަނި މޮޅަށް ކުޅޭ ބައެއް ނޫނެވެ. އެއީ ލީޑަޝިޕާއި، އަހުލާގާއި އަދި މެޗުތަކުގެ ޕްރެޝަރުގައި ކަންކަން ކުރަން ދަންނަ ބައެކެވެ. މިއީ އެއްދުވަހުން ދެދުވަހުން އުފެއްދޭނެ ސިފަތަކެއް ނޫނެވެ.

“ސީނިއާ ކުޅުންތެރިންނަކީ ގައުމީ ޓީމުގެ މައިބަދަ. އެމީހުން ޒުވާން ކުޅުންތެރިންނަށް މަގުދައްކައި، މިންގަނޑުތައް ހިފަހައްޓާނެ. އެމީހުން ގެއްލިއްޖެނަމަ ޓީމުގެ ހަމަޖެހުން ގެއްލޭނެ،” އެހެން ކޯޗަކު ބުންޏެވެ.

މިހާރު ލިބޭ މައުލޫމާތުތަކަށް ބަލާއިރު، ފިރިހެން ގައުމީ ޓީމުގެ ފަރިތަކުރުންތަކުގައި ގަވާއިދުން ބައިވެރިވަނީ ވަރަށް މަދު ސީނިއާ ކުޅުންތެރިންކޮޅެކެވެ. މިއީ ބައިނަލްއަގުވާމީ މުބާރާތްތަކަށް ތައްޔާރުވުމުގައި އޮތް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ.

ސާފު ތަރައްގީގެ އޮނިގަނޑެއް ނެތުން

ވޮލީ އާއިލާގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ޝަކުވާއަކީ ކުޅުންތެރިން ތަރައްގީކުރާނެ ހަރުދަނާ ނިޒާމެއް ނެތުމެވެ. އާންމު އުސޫލުން ބަލާއިރު، ޑިވެލޮޕްމަންޓް ސްކޮޑާއި ސީނިއާ ޓީމު އޮންނަންޖެހޭނީ ވަކިންނެވެ. ޒުވާން ކުޅުންތެރިން ތަމްރީނުކޮށް ފައްކާކުރުމަށްފަހު ނޫނީ ސީނިއާ ޓީމަށް ގެނެސްގެން ނުވާނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ރާއްޖޭގެ ވޮލީގެ މިހާރުގެ ހާލަތަކީ މުޅިން ތަފާތު ހާލަތެކެވެ.

 މަސްލަހަތު ފުށުއެރުން

މި މައްސަލައިގެ ތެރޭގައި އުސޫލުތައް ހިންގުމުގައި ތަފާތުކުރުންތަކެއް ހުރި ކަމުގެ ތުހުމަތުތައްވެސް ވަނީ ފެންމަތިވެފައެވެ.

އަންހެން ގައުމީ ޓީމުގެ ކުޅުންތެރިންނަށް ހާޒިރީގެ ކަންކަމުގައި ލުއިތަކެއް ލިބޭއިރު، ފިރިހެން ޓީމަށް އޮތީ ހަރުކަށި އުސޫލުތަކެކެވެ. މިއީ ކްލަބްތަކާއި ކޯޗުންގެ ގުޅުންތަކުގެ ސަބަބުން ދިމާވާ ކަމެއް ކަމަށް ބައެއް ފަރާތްތަކުން ތުހުމަތުކުރެއެވެ. އީރާނުގެ ކޯޗެއްގެ އިރުޝާދުގެ ދަށުން ތަމްރީނުވާ ފިރިހެން ޓީމަށް އެއްވެސް ލުޔެއް ނުލިބޭއިރު، މިއީ އެސޯސިއޭޝަނުގެ އިސްވެރިންގެ އެންގުމަށް ކުރާ ކަމެއް ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

އޮފިޝަލުންގެ އިސްތިސްނާ ހާލަތު

އެންމެ ބޮޑު ހިތްހަމަނުޖެހުމެއް އޮތީ އޮފިޝަލުންނަށް އެލަވަންސް ދޭ އުސޫލާ މެދުގައެވެ. ކުޅުންތެރިން ހަރުކަށި ހާޒިރީއަކަށް ބޯލަނބަން ޖެހޭއިރު، 7،000 ރުފިޔާގެ އެލަވަންސް ލިބޭ އޮފިޝަލުންނަށް މިފަދަ އެއްވެސް އުސޫލެއް ނޯވެއެވެ. މައުލޫމާތު ލިބޭ ގޮތުގައި، އޮފިޝަލުންގެ ލިސްޓު ތައްޔާރުކުރަނީ އެސޯސިއޭޝަނުގެ ރައީސް ބޭނުންވާ ގޮތަކަށް، އެއްވެސް ބެލުމެއް ނެތިއެވެ.

“މިއީ ގަބޫލުކުރަން އުނދަގޫ ކަމެއް. އަހަރެމެން ދިރިއުޅުމުގެ ކަންކަން ގުރުބާންކޮށްފައި ހާޒިރީ ހަމަކުރަން އުޅޭއިރު، އޮފިޝަލުންނަށް އެލަވަންސް ލިބެނީ ހަމައެކަނި ލިސްޓެއްގައި ނަން އޮތުމުން،” ކުޅުންތެރިއަކު ކަންބޮޑުވުމާއެކު ބުންޏެވެ.

ނިންމުން: ނުރައްކާތެރި މިސްރާބެއް

ސަރުކާރުން އެލަވަންސް ބޮޑުކުރީ ކުޅުންތެރިންނަށް އެހީތެރިވުމަށެވެ. ނަމަވެސް އެކަން ތަންފީޒުކުރާ ގޮތުން މުޅި ނިޒާމަށް މިހާރު ވަނީ ނޭދެވޭ އަސަރުކޮށްފައެވެ. ސީނިއާ ކުޅުންތެރިން ބާކީވެ، ޒުވާން ކުޅުންތެރިންނަށް އެކަށީގެންވާ މަގުދެއްކުމެއް ނެތި ޓީމަށް ވެއްދުމުގެ ނަތީޖާ ދިގު މުއްދަތުގައި ވަރަށް ގޯސްވާނެއެވެ.

ވޮލީގެ ކުރިމަގު ބިނާވެފައިވަނީ ތަޖުރިބާކާރުންނަށް އިހުލާސްތެރިވުމާއި، ޒުވާނުންނަށް ހަރުދަނާ މަގެއް ދެއްކުމާއި، އަދި ހުރިހާ މިންގަނޑެއްގައި އިންސާފުވެރިކަން ގާއިމުކުރުމުގެ މައްޗަށެވެ. މިކަންކަން އިސްލާހު ނުކޮށްފިނަމަ، ރާއްޖޭގެ ވޮލީބޯޅައިގެ ކުރިމަގު ބަނަވެ، ގައުމީ ރޫހާއި އެއްބައިވަންތަކަން ގެއްލިގެން ހިނގައިދާނެއެވެ.