ވޮލީބޯޅަ އެސޯސިއޭޝަން އޮފް މޯލްޑިވްސް (ވީއޭއެމް) ގެ އެގްޒެކެޓިވް ކޮމިޓީގެ މެންބަރު އަޙްމަދު ސޮފްވާން މަޤާމުން ވަކިކޮށް، އޭނާ އުމުރަށް ސަސްޕެންޑްކުރި ނިންމުމުގެ ޤާނޫނީ އަސާސާއި ދުސްތޫރީ ސައްޙަކަމާމެދު ބޮޑެތި ސުވާލުތަކެއް އުފެދިފައިވަނިކޮށް، އެ ހުސްވި މަޤާމަށް ކުރިމަތިލުމުގެ ފުރުޞަތު އެ އެސޯސިއޭޝަނުން ހުޅުވާލައިފިއެވެ.
ސޮފްވާންގެ ބަދަލުގައި އާ މެންބަރަކު އިންތިޚާބުކުރުމަށް ވީއޭއެމްއިން އިޢުލާންކޮށްފައިވީ ނަމަވެސް، ރާއްޖޭގެ ކަމާބެހޭ ޤާނޫނީ ނުވަތަ ޝަރުޢީ އިދާރާއަކުން މި މައްސަލައިގައި ވަކި ގޮތެއް ނިންމާފައިނުވަނިކޮށް، އެފަދަ ފިޔަވަޅެއް އެޅުމަކީ ޤާނޫނީގޮތުން ކުރެވޭނެ ކަމެއްތޯއާމެދު ވޮލީބޯޅަ އާއިލާގެ ތެރޭގައި ދަނީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރަމުންނެވެ.
ޤާނޫނީ ނިންމުމެއް ނެތި ނިންމި ނިންމުމެއް؟
ސޮފްވާން މަޤާމުން ވަކިކޮށް، އުމުރަށް ސަސްޕެންޑްކުރުމަށް ވީއޭއެމްގެ އާންމު މަޖިލީހުން ނިންމީ އެސޯސިއޭޝަނުގެ އެތެރޭގެ ކޮމިޓީއަކުން ބެލި މައްސަލައެއްގެ ހޯދުންތަކަށް ބިނާކޮށެވެ.
ނަމަވެސް، މިކަމާ ގުޅިގެން ގިނަ ފަރާތްތަކަކުން މިހާރު އުފައްދާ ސުވާލަކީ:
ކަމާބެހޭ ޤާނޫނީ މުއައްސަސާއެއްގެ ފަހުގެ ނިންމުމެއް ނެތި، ކުޅިވަރު އެސޯސިއޭޝަނަކަށް މިފަދަ ބޮޑު އަދި ދުރު ރާސްތާގެ ފިޔަވަޅެއް އެޅިދާނެ ހެއްޔެވެ؟
ވޮލީބޯޅަ އާއިލާގެ އިސް ފަރާތްތަކުން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، މި މައްސަލައިގައި ކުރެވޭ ތުހުމަތުތަކަކީ އޭގެ ޠަބީޢަތަށް ބަލާއިރު، ހަމައެކަނި އެސޯސިއޭޝަނުގެ އެތެރޭގެ ކޮމިޓީއަކަށް ނިންމޭނެ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ދައުލަތުގެ ޤާނޫނީ އިދާރާތަކުން ބަލައި ގޮތް ނިންމަންޖެހޭ ފަދަ ސީރިއަސް މައްސަލަތަކެކެވެ.
“މިއީ ހަމައެކަނި އަޚްލާޤީ ކުޑަ މައްސަލައެއް ނޫން. މިއީ މީހަކު އުމުރަށް ސަސްޕެންޑް ކުރަންޖެހޭ ވަރުގެ ސީރިއަސް ކަމެއްނަމަ، މިއީ ޤާނޫނީ ގޮތުންވެސް ސާބިތުވާންޖެހޭނެ ކަމެއް،” އިސް ބޭފުޅަކު ވިދާޅުވިއެވެ.
އިދާރީ އޮނިގަނޑުގެ ތެރެއިން އުފެދިފައިވާ ކަންބޮޑުވުންތައް
މި މައްސަލައިގައި ކަން ހިނގާފައިވާ ގޮތުން ވީއޭއެމްގެ ލީޑަރޝިޕްގެ ތެރޭގައިވެސް ނުތަނަވަސްކަން އުފެދިފައިވާ ކަމަށް މަޢުލޫމާތު ލިބެއެވެ. އެސޯސިއޭޝަނުން މި ފިޔަވަޅު އަޅާފައިވަނީ އެ އިދާރާއަށް ލިބިގެންވާ ބާރުގެ ތެރެއިންތޯ ގިނަ ބަޔަކު ދަނީ ސުވާލު އުފައްދަމުންނެވެ.
މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ފާހަގަކުރެވޭ ބައެއް ކަންކަމަކީ:
- އެގްޒެކެޓިވް ކޮމިޓީގެ ހުރިހާ މެންބަރުން މި ނިންމުމަށް ފުރިހަމައަށް ތާއީދު ނުކުރުން.
- މައްސަލަ ކުރިއަށް ގެންދިޔުމުގައި ޢަދުލުވެރި އިޖުރާއާތްތައް ފުރިހަމަކޮށްފައިވޭތޯ ސުވާލު އުފެދުން.
- ފިޔަވަޅު އެޅުމުގައި އަމަލުކުރި އަވަސްމިނާއި ފިޔަވަޅުގެ ހަރުކަށިކަމާމެދު ގިނަ ބަޔަކު ހައިރާންވުން.
“މިއީ ހަމައެކަނި ވީއޭއެމްއަށް ނިންމޭނެ ކަމެއް ކަމަށް ވޮލީ އާއިލާގެ ގިނަ ބަޔަކު ޤަބޫލެއް ނުކުރޭ. އިޙްތިރާމް ކުރަންޖެހޭ ޤާނޫނީ އިމެއް އޮންނަންވާނެ،” މަޞްދަރަކުން ކިޔައިދިނެވެ.
އިންތިޚާބު އިޢުލާންކުރުމުން އުފެދޭ އިތުރު ސުވާލުތައް
މިފަދަ ނުނިމި ހުރި ކަންބޮޑުވުންތަކާއެކުވެސް ވީއޭއެމްއިން ވަނީ:
- ހުސްވެފައިވާ އެގްޒެކެޓިވް ކޮމިޓީގެ މަޤާމަށް ކުރިމަތިލުމަށް ހުޅުވާލާފައެވެ.
- އަންނަ މަހު އިންތިޚާބު ބޭއްވުމަށް ތާވަލުކޮށްފައެވެ.
- ކުރިމަތިލާ ފަރާތްތަކަށް ސުންގަޑިތަކެއް ކަނޑައަޅާފައެވެ.
މިކަމުގެ ސަބަބުން އުފެދޭ އެންމެ ބޮޑު ސުވާލަކީ:
މީހަކު މަޤާމުން ވަކިކުރި އަސާސާމެދު ސުވާލު އުފެދިފައިވަނިކޮށް، އިންތިޚާބީ މެންބަރެއްގެ ބަދަލުގައި އެހެން މީހަކު އައްޔަންކުރުމަކީ އެންމެ އެކަށީގެންވާ ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟
މިކަން މިގޮތަށް ކުރިއަށް ގެންގޮސްފިނަމަ، މައްސަލަ އިތުރަށް ގޯސްވެ، އިދާރީ ހިންގުމާމެދު އޮތް އިތުބާރު ގެއްލިގެން ހިނގައިދާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ތަޖުރިބާކާރުން ދެއެވެ.
ދުސްތޫރީ ނުކުތާތައް
ވޮލީ އާއިލާގެ ޤާނޫނީ ބޭފުޅުން އިޝާރާތް ކުރައްވާ ގޮތުގައި، އެސޯސިއޭޝަނުގެ އަސާސީ ޤަވާއިދަށް ބަލާއިރު:
- ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ބާރު އޮންނަންވާނީ ކަނޑައެޅިފައިވާ އިމެއްގެ ތެރޭގައެވެ.
- އިންތިޚާބީ މަޤާމުތަކަށް އަސަރުކުރާ ފަދަ ނިންމުންތައް ނިންމަންވާނީ ހަރުދަނާ އިޖުރާއާތްތަކެއްގެ ތެރެއިންނެވެ.
- ބޭރުގެ ޤާނޫނީ މައްސަލަތަކާ ގުޅުންހުރި ކަންކަމުގައި، އެތެރޭގެ ނިންމުންތައް ނިންމުމުގައި އަވަސްއަރުވާލައިގެން ނުވާނެއެވެ.
މި އުޞޫލުތަކަށް އަމަލުނުކުރާނަމަ، އެސޯސިއޭޝަނުން އަމިއްލަ އަސާސީ ޤަވާއިދާ ޚިލާފުވުމުގެ ބިރު އެބައޮތް ކަމަށް ފާޑުކިޔާ ފަރާތްތަކުން ބުނެއެވެ.
ބައިބައިވެފައިވާ ވޮލީ އާއިލާއެއް
މި މައްސަލައިގައި ވޮލީބޯޅަ ކުޅިވަރާ ގުޅުންހުރި ފަރާތްތަކުގެ މެދުގައި ވަނީ ޚިޔާލު ތަފާތުވުން އުފެދިފައެވެ. ބައެއް ފަރާތްތަކުން ހަރުކަށި ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް ތާއީދުކުރި ނަމަވެސް، އަނެއްބައި ފަރާތްތަކުން ބާރުއަޅަނީ:
އިންޞާފު ޤާއިމުކުރަންވާނީ ރަނގަޅު ޤާނޫނީ މަގުންނެވެ.
ނިންމުންތައް ބިނާވާންވާނީ ހީތަކަކަށް ނޫން، ޤާނޫނަށެވެ.
މުއައްސަސާތަކުގެ ބާރުތަކަށް އިމެއް އޮންނަންވާނެއެވެ.
“ކުޅުންތެރިން ރައްކާތެރިކުރުމަކީ މުހިންމު ކަމެއް. އެކަމަކު ނިޒާމު ރައްކާތެރިކުރުމަކީވެސް އެހާމެ މުހިންމު ކަމެއް،” ވޮލީ އާއިލާގެ މެންބަރަކު ބުންޏެވެ.

ހިންގުމުގެ ނިޒާމަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ އިމްތިޙާނެއް
މި ހާލަތަކީ ވީއޭއެމްގެ ހިންގުމުގެ ދެފުށް ފެންނަ މިންވަރާއި ޒިންމާދާރުކަން ވަޒަންކުރެވޭނެ އިމްތިޙާނެކެވެ. މިހާރުގެ ސަމާލުކަން ހަމައެކަނި ތުހުމަތުތަކަށް ހުއްޓިފައި އޮތުމުގެ ބަދަލުގައި، އަމާޒުވެފައިވަނީ:
- ނިންމުންތައް ނިންމާ ގޮތަށެވެ.
- އިޖުރާއާތްތަކަށް ތަބާވާ މިންވަރަށެވެ.
- ދުސްތޫރީ އަދި ޤާނޫނީ އިމަށް އިޙްތިރާމްކުރާ މިންވަރަށެވެ.
ނިންމުން
ވީއޭއެމްގެ އެގްޒެކެޓިވް ކޮމިޓީގެ ހުސްވެފައިވާ މަޤާމަށް މީހަކު އައްޔަންކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށްދާއިރު، ސޮފްވާން ވަކިކުރި ކުރުމުގެ ޤާނޫނީ ސައްޙަކަމާމެދު އުފެދިފައިވާ ސުވާލުތަކަށް އަދިވެސް ޖަވާބެއް ލިބިފައެއް ނުވެއެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކަމާބެހޭ ޤާނޫނީ އިދާރާއަކުން މިކަމުގައި ފަހުގެ ނިންމުމެއް ނިންމުމުގެ ކުރިން، މިފަދަ ނިންމުންތައް ނިންމުމަކީ އަވަސް އަރުވާލައިގެން ނިންމާފައިވާ އަދި ޤާނޫނުއަސާސީއާ ޚިލާފުވެދާނެ ކަމެއް ކަމަށް ވޮލީ އާއިލާގެ ގިނަ ބަޔަކު ޤަބޫލުކުރެއެވެ.
ވޮލީބޯޅަ ކުޅިވަރުގެ ތެރެއިން ލިބޭ މެސެޖަކީ ސާފު މެސެޖެކެވެ. އެއީ، ވަރުގަދަ ނިންމުންތައް ނިންމަންވާނީ ވަރުގަދަ ޤާނޫނީ އަސާސެއްގެ މަތީގައި ކަމެވެ. އެހެން ނޫންނަމަ، މުޅި ނިޒާމުގެ އިތުބާރު ގެއްލުމުގެ ނުރައްކާ އެބައޮތެވެ.