52 މިލިއަން ރުފިޔާގެ މަޝްރޫޢު ކަޅިހުރި މަގަށް: މިއީ ތަރައްޤީއަށް ކުރެވޭ އިންވެސްޓްމަންޓެއްތޯ ނުވަތަ ހަމައެކަނި ބައިވެރިވުމެއްތޯ؟
ވޮލީބޯލް އެސޯސިއޭޝަން އޮފް މޯލްޑިވްސް (ވީ.އޭ.އެމް) އިން 2026 ވަނަ އަހަރަށް ލަފާކޮށް 52.1 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ބޮޑު ބަޖެޓެއް ފާސްކުރުމަކީ، ރާއްޖޭގެ ވޮލީބޯޅަ އާ އުސްމިންތަކަކަށް ގެންދިއުމަށް އެޅުނު މުހިންމު ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުގައި ވަނީ ސިފަކޮށްފައެވެ. ބޭރުފުށުން ބަލާއިރު، މިއީ ސަރަޙައްދީ އަދި ބައިނަލްއަޤުވާމީ ފެންވަރުގައި ދިވެހި ވޮލީ ކުރިއެރުވުމަށް އޮތް ބޮޑު އުންމީދަކާއި ރޭވުންތެރިކަމެއްގެ ހެއްކެކެވެ. ނަމަވެސް، މި އަދަދުތަކާއި ރާއްޖޭގެ ވޮލީގެ މިހާރުގެ ޙާލަތަށް ފުންކޮށް ނަޒަރު ހިންގާލުމުން އުފެދޭ އެންމެ ބޮޑު ސުވާލަކީ، މިއީ ހަގީގީ ތަރައްޤީއަށް އަމާޒުކޮށްފައިވާ ޕްލޭނެއްތޯ ނުވަތަ ހަމައެކަނި މުބާރާތްތަކުގައި ބައިވެރިވުމަށް އިސްކަންދީގެން އެކުލަވާލާފައިވާ އުންމީދީ އަންދާޒާތަކެއްތޯއެވެ.
ރާއްޖެ ފަދަ ކުރިއަރަމުން އަންނަ ޤައުމަކަށް މިވަރުގެ ބަޖެޓެއްގެ ބޮޑުމިނަކީ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، މީގެ ދެމެހެއްޓެނިވިކަމާމެދު ވަނީ ސުވާލު އުފެދިފައެވެ. ރާއްޖޭގެ ކުޅިވަރު އެސޯސިއޭޝަންތައް ހިންގަނީ މާލީ ގޮތުން ހަނި ދާއިރާއެއްގެ ތެރޭގައި ކަމަށްވާއިރު، އެ އެސޯސިއޭޝަންތައް ބޮޑަށް ބަރޯސާވަނީ ސަރުކާރުގެ އެހީއާއި ބޭރުގެ ފަންޑުތަކަށެވެ. އެހެންކަމުން، މިވަރުގެ ބޮޑު ބަޖެޓެއް ހޯދުމާއި، އެ ބަޖެޓު ހަރުދަނާ ގޮތެއްގައި މެނޭޖުކުރުމަކީ ހަމައެކަނި ގޮންޖެހުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ސާފު ރޭވުންތެރިކަމާއި، ހަރުދަނާ ހިންގުމާއި، ނަތީޖާ ނެރެވޭނެ ގޮތްތަކެއް ބޭނުންވާ ކަމެކެވެ. އެހެން ނޫންނަމަ، ކިތަންމެ ބޮޑު ބަޖެޓެއް އޮތް ނަމަވެސް، އެއީ ޢަމަލީ ގޮތުން ތަންފީޛުނުކުރެވޭ ހުވަފެނީ ތަޞައްވުރަކަށް ވުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑެވެ.
ބަޖެޓު ބަހާލާފައިވާ ގޮތުން އެސޯސިއޭޝަނުން އެންމެ ބޮޑު އިސްކަމެއް ދެނީ ކޮން ކަމަކަށްކަން ވަރަށް ސާފުކޮށް އެނގެއެވެ. ބަޖެޓުގެ ބޮޑު ބައެއް ޚާއްޞަކޮށްފައިވަނީ ބައިނަލްއަޤުވާމީ މުބާރާތްތައް ރާއްޖޭގައި ބޭއްވުމަށާއި ރާއްޖެއިން ބޭރުގެ މުބާރާތްތަކުގައި ބައިވެރިވުމަށެވެ. ބައިނަލްއަޤުވާމީ ތަޖުރިބާ ހޯދުމަކީ ކުޅިވަރުގެ ކުރިއެރުމަށް މުހިންމު ކަމެއް ނަމަވެސް، ބަޖެޓުގެ ބޮޑު ބައެއް އެކަމަށް އެކަނި ހުސްކުރުމަކީ ކަންބޮޑުވުމެކެވެ. މީގެ ބަދަލުގައި، ރާއްޖޭގައި ކުޅުންތެރިން ތަމްރީނުކުރުމާއި، ސިސްޓަމެޓިކް ތައްޔާރީތަކާއި، ދިގު މުއްދަތުގެ ޕްލޭންތަކަށް ކުރާ އިންވެސްޓްމަންޓް ފެންނަނީ ވަރަށް ކުޑަކޮށެވެ.
ދިވެހި ވޮލީ މިހާރު އޮތް ހަރުފަތަށް ބަލާއިރު، މިއީ ވަރަށް ނާޒުކު މައްސަލައެކެވެ. ރާއްޖޭގައި އަދި އެކަށީގެންވާ ވަރުގެ ކުޅުންތެރިންގެ ފެންވަރެއް ނެތެވެ. ހުނަރުވެރި ކުޅުންތެރިން ދެނެގަތުމުގެ ނިޒާމު ހަނިވެފައި، ލޯކަލް މުބާރާތްތައް ބާއްވާ ގޮތް ވަނީ ބުރަބުރަ އަށެވެ. އަދި ވަރުގަދަ ޤައުމީ ޓީމެއް ބިނާކުރުމަށް އޮތް މަގު އަދިވެސް އަންނަނީ ބަދަލުވަމުންނެވެ. މިފަދަ ޙާލަތެއްގައި، ބައިނަލްއަޤުވާމީ މައިދާނަށް ނުކުތުމުގެ ކުރިން ފެންވަރު ރަނގަޅު ކުޅުންތެރިން ބިނާކުރަން ޖެހެއެވެ.
ނަމަވެސް، މިހާރުގެ ބަޖެޓުން ފެންނަނީ މީގެ އިދިކޮޅެވެ.
ކުޅުންތެރިން ތައްޔާރުކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ އިންވެސްޓްމަންޓެއް ނުކޮށް، ބޭރުގެ މުބާރާތްތަކަށް ބޮޑު ޚަރަދެއް ކުރުމުގެ ނަތީޖާއަކަށް ވާނީ، ކާމިޔާބު ހޯދަން ބޭނުންވާ ވަސީލަތްތަކާއި ތަމްރީނާ ނުލައި ޓީމުތައް ފޮނުވުމެވެ. މީގެ ނަތީޖާއަކީ ގިނަ ފަހަރަށް ކުރިއަރާފައިވާ ޓީމުތަކާ ވާދަނުކުރެވި، ކުރިއެރުމެއް ނެތް ބައިވެރިވުމަކަށް ވުމެވެ. މީގެ ސަބަބުން ކުޅުންތެރިންނާއި ކޯޗުންގެ އިތުބާރު ގެއްލި، ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކުރާ ގޮތާމެދު ސުވާލު އުފެދެއެވެ.
މިވަރުގެ ބޮޑު ބަޖެޓަކުން ކުރާ އުންމީދުތައް ވަރަށް ސާފެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި މުބާރާތްތަކެއް ބޭއްވުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ނަތީޖާ ނެރެވޭނެ ފަދަ ނިޒާމެއް ބިނާކުރުމެވެ. އެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި ތަރުތީބު ކުރެވިފައިވާ ޤައުމީ ޓީމެއް، ޒުވާން ހުނަރުވެރިން އުފައްދާނެ ދެމެހެއްޓެނިވި މަގެއް، އަދި ވަރުގަދަ ލޯކަލް މުބާރާތްތަކެއް ހިމެނެންޖެހެއެވެ. މިކަންކަން ހާސިލުވުމަކީ މިފަދަ ބޮޑު ބަޖެޓެއްގެ ބޭނުން ހިފޭނެ ގޮތެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، މިހާރުގެ ކަންކަން ހުރި ގޮތުން މި އަމާޒުތަކަށް ވާޞިލުވުމަކީ އުނދަގޫ ކަމެއް ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.
ޤައުމީ ޓީމުގެ މިހާރުގެ އެކުލަވާލުމަށް ބަލާއިރު، ކަންކަން އިތުރަށް އޮޅުންބޮޅުންވެއެވެ. ފިރިހެން ޤައުމީ ޓީމު މިހާރު ހިންގަނީ ރާއްޖޭގެ މާޙައުލަށް އަދި އަހުލުވެރިވަމުން އަންނަ ބޭރުގެ ކޯޗެއްގެ އިރުޝާދުގެ ދަށުންނެވެ. އޭނާއަށް އެހީތެރިވަނީ ތަޖުރިބާ މަދު، ޒުވާން ދިވެހި ކޯޗުންނެވެ. މިއީ ދިގު މުއްދަތުގައި ރަނގަޅު ކަމަކަށް ވެދާނެ ނަމަވެސް، މިކަން ކާމިޔާބުވާނީ ވަރުގަދަ ނިޒާމެއްގެ ތެރެއިންނެވެ. މިވަގުތު އެފަދަ ނިޒާމެއް ފެންނާކަށް ނެތެވެ.
މިހާރު ފެންނަ ފެނުމުގައި ބިނާވަމުން ދަނީ ތައްޔާރުވެފައިވާ ޤައުމީ ޓީމެއްގެ ބަދަލުގައި، ކުރިއަރަމުން އަންނަ ކުޅުންތެރިންގެ ގްރޫޕެކެވެ. ކުޅުންތެރިންގެ ގްރޫޕެއް ބިނާކުރުމަކީ ދިގު މުއްދަތުގެ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، ޤައުމީ ޓީމެއް ތައްޔާރުކުރުމަކީ ވަކި އުޞޫލުތަކަކާއި، ސާބިތުކަމާއި، މުބާރާތްތަކަށް ފުރިހަމައަށް ތައްޔާރުވުން ލާޒިމުކުރާ ކަމެކެވެ. މި ދެކަންތައް އެއްފަހަރާ ކުރަން އުޅުމުން ދެ ދާއިރާވެސް ބަލިކަށިވުމުގެ ބިރު އެބައޮތެވެ.
މީގެ އިތުރުން، އަހަރުގެ ކުރީކޮޅު ފެންނަންޖެހޭ ތަރުތީބު ކުރެވިފައިވާ ތަމްރީނުތަކެއް ފެންނާކަށް ނެތެވެ. ގިނަ މަސްތަކެއް ފާއިތުވެގެން ދިޔައިރުވެސް، ޤައުމީ ފެންވަރުގެ ކޭމްޕްތަކެއް ނުވަތަ ރަނގަޅު އެކުވެރިކަމުގެ މެޗުތަކެއް ފެނިފައެއް ނުވެއެވެ. މިއީ ޒަމާނީ ވޮލީގެ ތައްޔާރީތަކުގައި ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަންކަމެވެ. މިކަންކަމާ ނުލައި، ބައިނަލްއަޤުވާމީ މައިދާނުގައި ނަތީޖާ ނެރުމަކީ ނާދިރު ކަމެކެވެ.
އަނެއް މުހިންމު ފަރަޤަކީ ރާއްޖޭގެ މުބާރާތްތަކުގެ އޮނިގަނޑެވެ. ކާމިޔާބު ކޮންމެ ވޮލީގެ ނިޒާމެއްގެ ބިންގަލަކީ އެ ޤައުމެއްގެ އެތެރޭގެ މުބާރާތްތަކެވެ. އެއީ ކުޅުންތެރިންނަށް ތަޖުރިބާ ލިބި، ވާދަވެރިކަން އުފެދި، ކޯޗުންނަށް އައު އުކުޅުތައް އަޖުމަބަލަން ލިބޭ ފުރުޞަތެކެވެ. ނަމަވެސް ރާއްޖޭގައި މިފަދަ މުބާރާތްތައް ބޭއްވެނީ ވަރަށް ބުރަބުރަ އަށެވެ. މި ބިންގާ ވަރުގަދަ ނުކޮށް، ޤައުމީ ޓީމު ކުރިއެރުވުމަކީ ހަގީގަތާ ދުރު ކަމެކެވެ.
މި ހުރިހާ ކަމަކަށް ބަލާއިރު، މިހާރު ބަޖެޓު ބަހާލާފައިވާ ގޮތް ރާއްޖޭގެ ވޮލީގެ ޙާލަތާ ނުބައްދަލެވެ. އިސްކަންދޭންވީ ބޭރުގެ މުބާރާތްތަކުގައި ބައިވެރިވާ އަދަދަކަށް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް ބައިވެރިވުމުގެ ކުރިން ޓީމު ތައްޔާރުވެފައިވާ މިންވަރަށެވެ. އިންވެސްޓްމަންޓް އަމާޒުކުރަންވީ އެތެރޭގެ ނިޒާމުތައް ވަރުގަދަކުރުމަށާއި، ދާއިމީ ތަމްރީނުތަކާއި، އާންމު ކުޅުންތެރިން ފެށިގެން ޤައުމީ ޓީމާ ހަމައަށްދާނެ ސާފު މަގެއް ބިނާކުރުމަށެވެ.
52 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ބަޖެޓަކީ ލިބޭ ވަރަށް ނާދިރު ފުރުޞަތެކެވެ. މިއީ ރަނގަޅަށް ބޭނުންކޮށްފިނަމަ ރާއްޖޭގެ ވޮލީ ބަދަލުކޮށްލެވޭނެ ވަސީލަތެކެވެ. ނަމަވެސް، އިސްކަންދޭ ކަންކަން ބަދަލުނުކޮށްފިނަމަ، މިއީ ބިންގަލެއް ނެތް އުންމީދުތަކެއްގެ ގޮތުގައި ނިމިގެން ހިނގައިދާނެ ކަމެކެވެ.
ސަބަބަކީ، ވޮލީގައި ކާމިޔާބީ މިނެކިރެނީ ޓީމު ބޭރަށްދާ އަދަދަކުން ނޫނެވެ. އެއީ ޓީމު ފުރުމުގެ ކުރިން، ޤައުމުގައި ތިބެގެން ތައްޔާރުވީ މިންވަރަކުންނެވެ.
ރާއްޖެ ސުޕަރ ލީގު 2026 މުއްދަތެއް ނެތް ގޮތަށް ފަސްކުރުން – ދިވެހި ވޮލީބޯޅައިގެ މިސްރާބު އޮޅިފައިވާކަމުގެ ހެއްކެއް.ވޮލީބޯލް އެސޯސިއޭޝަން އޮފް މޯލްޑިވްސް (ވީ.އޭ.އެމް) އިން އިންތިޒާމުކުރާ “ރާއްޖެ ސުޕަ ލީގު 2026” ގެ ފިރިހެން ޑިވިޛަން، މުއްދަތެއް ނެތް ގޮތަށް ފަސްކުރުމާ ގުޅިގެން ވޮލީ އާއިލާގެ މެދުގައި ބޮޑު ނުތަނަވަސްކަމެއް އުފެދިއްޖެއެވެ....
ވީ.އޭ.އެމް އަށް އާ މޫނެއް – ނަމަވެސް މިއީ ވޮލީބޯޅައަށް ހަގީގީ ބަދަލެއް ގެނުވާނެ ކަމެއްބާ؟ރާއްޖޭގެ ވޮލީބޯޅަ އެސޯސިއޭޝަން (ވީ.އޭ.އެމް) ގެ އެގްޒެކެޓިވް ކޮމިޓީއަށް އައިޝަތު ޝައްފަ އައްޔަންކުރެވުނު މި ދަނޑިވަޅަކީ، ރާއްޖޭގެ ވޮލީބޯޅައަށް ހަމައެކަނި ބަދަލުތަކެއް އަންނަމުންދާ ވަގުތެއް ނޫނެވެ. މިއީ އެ ކުޅިވަރަށް ސާފު މިސްރާބަކާއި މަގުސަދެއް އިންތިހާއަށް ބޭނުންވެފައިވާ...
ސާންޔާ ބީޗް ގޭމްސްއަށް ރާއްޖޭގެ ބީޗް ވޮލީބޯޅަ ޓީމު ތައްޔާރުވަމުންދާއިރު، ވޮލީބޯޅަ އެސޯސިއޭޝަންގެ އިސްކަންދޭ ކަންކަމާމެދު ސުވާލު .2026 ވަނަ އަހަރުގެ އޭޕްރީލް 23 އިން 29 އަށް ޗައިނާގެ ސާންޔާގައި ބޭއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ބީޗް ގޭމްސްއަށް ރާއްޖޭގެ ގައުމީ ބީޗް ވޮލީބޯޅަ ޓީމުން ތައްޔާރުވަމުންދާއިރު، ރާއްޖެއަށް ބޮޑެތި ކާމިޔާބީތަކެއް ހޯދައިދެވޭނެ ފަދަ...
ޔޫ-20 އަންހެން ވޮލީބޯޅަ ހުނަރުވެރިން ދެނެގަތުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށްދާއިރު، ކޯޗިންގް މިންގަނޑުތަކާ މެދު ސުވާލު އުފެދިފައި.ވޮލީބޯޅަ އެސޯސިއޭޝަން އޮފް މޯލްޑިވްސްއިން މިހާރު ކުރިއަށްގެންދާ 20 އަހަރުން ދަށުގެ އަންހެން ޕްރޮގްރާމަކީ ގައުމީ ޓީމަށް ކުޅުންތެރިން ހޮވުމާއި ހުނަރުވެރިން ދެނެގަތުމަށް ކުރިއަށްގެންދާ ހަރަކާތެއް ކަމަށް ބުނި ނަމަވެސް، ވޮލީބޯޅަ އާއިލާގެ ކަންބޮޑުވުންތަކަށް އެދެވޭ ހައްލެއް...
20 އަހަރުން ދަށުގެ އަންހެން ވޮލީބޯޅަ ޓީމު ހޮވުމުގައި ކުޅުންތެރިން މަދުވުމުން ކަންބޮޑުވުން. މިއަދު މާފަންނު ޓާފް ވޮލީ ކޯޓުގައި ކުރިއަށްދިޔަ 20 އަހަރުން ދަށުގެ އަންހެން ޤައުމީ ވޮލީބޯޅަ ޓީމަށް ކުޅުންތެރިން ހޮވުމުގެ ސެޝަނަށް ހާޒިރުވީ މަދު ކުޅުންތެރިންކޮޅަކަށް ވުމުން، ރާއްޖޭގެ ވޮލީ އާއިލާގެ ތެރޭގައި ސުވާލުތަކެއް އުފެދިއްޖެއެވެ. މިކަމާ ގުޅިގެން، ޤައުމީ...
އެކަޑަމީތައް ގުޅުވާލުން: ދިވެހިރާއްޖޭގައި ވޮލީބޯޅަ އެކަޑަމީތަކުގެ ގައުމީ ޖަމިއްޔާއެއް އުފެއްދުމަށް ޑިޕްލޮމެޓިކް މިސްރާބެއް.ދިވެހިރާއްޖޭގައި ވޮލީބޯޅައަކީ ހަމައެކަނި ކުޅިވަރެއް ނޫނެވެ. އެއީ ރަށްފުށުގެ ދިރިއުޅުމުގެ ފުން ބައެކެވެ. ރަށްރަށުގެ އަތިރިމަތިތަކާއި، ސްކޫލް މައިދާންތަކުގެ އިތުރުން މުޖުތަމައުގެ ތެރޭގައި ޒަމާނުއްސުރެ މި ކުޅިވަރު އަންނަނީ އާލާވަމުންނެވެ. ނަމަވެސް، މިފަދަ ވަރުގަދަ ސަގާފަތެއް އޮތް ނަމަވެސް، ކުޅިވަރުގައި...